
Aktualności
W dniu 27.09.2020r. w Świetlicy Wiejskiej w Niwach odbyło się podsumowanie zadania pod nazwą „NASZE PASJE – TO ŻYCIE DALESZAN PO UZYSKANIU PRAW MIEJSKICH
w 1569 ROKU”, realizowanego przez Towarzystwo Przyjaciół Ziemi Daleszyckiej w okresie od 4.07.2020 do 30.09.2020 r.

Operacja zrealizowana została w ramach umowy o przyznaniu pomocy nr 16/2020/G na realizację zadania pod nazwą. „Nasze pasje - to życie Daleszan po uzyskaniu praw miejskich w 1569 roku” realizowanego w ramach projektu grantowego – przedsięwzięcie nr 1.3.4 w ramach poddziałania „Wsparcie na wdrażanie operacji w ramach strategii rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność” objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 zawarta w dniu 03.07.2020 roku. Zadanie zostało zrealizowane finansowo za pośrednictwem Lokalnej Grupy Działania „Białe Ługi” z siedzibą w Trzemosnej. Całkowite koszty zrealizowanego zadania wynoszą 17188,06 zł. w tym kwota pochodząca z dotacji 14951,10 zł. a pozostałe koszty stanowią wkład własny TPZD.

Dziś kierujemy serdeczne podziękowania dla Prezesa Zarządu LGD “Białe Ługi” pana Zdzisława Pniewskiego i dyrektora biura pana Witolda Kowala oraz Przewodniczącego Rady Lokalnej Grupy Działania “Białe Ługi” pana Dariusza Meresińskiego.
W ramach zadań przeprowadzono:
- warsztaty umiejętności rzemieślniczych z zakresu kowalstwa, bartnictwa, kuchni chłopskiej i dworskiej oraz zielarstwa, w których uczestniczyło 57 osób. Warsztaty przeprowadzono przy udziale Stowarzyszenia „Osada Średniowieczna w Hucie Szklanej” gmina Bieliny. Serdeczne podziękowania dla pani Anny Łubek za pośrednictwem dziś obecnej pani Katarzyny Witkowskiej.

- spotkania szkoleniowe na temat historii średniowiecznych Daleszyc, przeprowadzone w formie wykładów przez Agatę Łojek, w których uczestniczyło 63 osoby.
- zakupiono 6 kompletów strojów rzemieślniczych i 4 komplety strojów dworskich nawiązujących do okresu XV wieku czyli na przełomie średniowiecza i renesansu.
- w dniu 23.09.2020 roku Zarząd na podstawie parag. 30 Statutu TPZD powołał pełnomocnika oraz zatwierdził regulamin „Bractwa Daleszan”, które będzie zrzeszać różne zawody rzemieślnicze, artystów i inne osoby zainteresowane udziałem w pokazach inscenizacji życia i pracy dawnego miasteczka Daleszyce.
- W ramach promocji zadania opracowano i wydrukowano ulotki, plakaty i banery, które zostały rozprowadzone wśród uczestników i sołectw gminy Daleszyce. Informację o projekcie przekazano także do gospodarstw agroturystycznych gminy Daleszyce. Niedawno powstała strona tpz-daleszyce.pl zawiera informacje z realizacji różnych wydarzeń w ramach projektu. Dodatkowa promocję projektu prowadzono na stronie FB TPZD, stronach Miejsko Gminnego Ośrodka Kultury i Urzędu Gminy Miasta i Gminy w Daleszycach oraz poprzez artykuły w czasopiśmie „Głos Daleszyc”.
Warsztaty i spotkania szkoleniowe odbywały się najczęściej na powietrzu w grupach do 15 osób, w gospodarstwach agroturystycznych przy zachowaniu warunków sanitarnych. Zainteresowane osoby potwierdzały udział w warsztatach poprzez wypełnienie karty zgłoszenia na e-mail Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript. lub poprzez smsy na wskazany telefon komórkowy. Koordynatorem projektu był Stanisław Golmento – sekretarz Zarządu TPZD, który działania przeprowadził w formie pracy społecznej i wolontariatu.
S.G.
W dniu 29 sierpnia 2020 r. Towarzystwo Przyjaciół Ziemi Daleszyckiej w Gospodarstwie Agroturystycznym „Torfowisko” w Wójtostwie, zorganizowało warsztaty zielarskie.

W czasach średniowiecza, rozwój ziołolecznictwa kontynuowany był w chrześcijańskich klasztorach w ramach tradycji zakonnej, szczególnie benedyktyńskiej. Zioła były hodowane w ogródkach przyklasztornych. Rozwinęła się wtedy sztuka prowadzenia bardzo obszernych i bogato ilustrowanych zielników będących swoistymi katalogami roślin leczniczych. W dobie renesansu zielarstwo przestawało już być domeną zakonników. Pojawiać się zaczęli aptekarze, olejkarze, ”łowcy ziół”, a przede wszystkim lekarze-botanicy.

Zioła obecnie są wykorzystywane wszechstronnie w przemyśle farmaceutycznym, kosmetycznym i spożywczym, oraz w rolnictwie ekologicznym. Nadal mogą one być stosowane i są w formie herbatek lub napojów, syropów, odwarów, nalewek, olejków leczniczych, maści, kremów, kropli, kompresów, kąpieli. W naszym klimacie rośnie około 130 gatunków w stanie naturalnym, a około 60 gatunków jest uprawiana na plantacjach. W programie rolnictwo ekologiczne, zioła zakwalifikowano razem z warzywami i ujęto w dopłatach w krajowym Programie Rolno-Środowiskowym w pakiecie rolnictwo ekologiczne. Obecnie obserwuje się powrót do ziołolecznictwa. Około 35% leków jest pochodzenia roślinnego i uznawane są na równi z lekami chemicznymi

W trakcie warsztatów pani Teresa Tomaszewska – właścicielka punktu zielarskiego „OAZA” w Hucie Szklanej gm. Bieliny przekazała informacje dotyczące tematyki zielarstwa i ziołolecznictwa, w tym głównie:
- pozyskiwanie surowców zielarskich ze stanu naturalnego i upraw polowych
- zastosowanie ziół w żywieniu i dietetyce
- prawne uwarunkowania stosowania leków ziołowych i suplementów diety.
Spotkanie mało celu przygotowanie do zainteresowania zielarstwem w tym: uprawy roślin leczniczych i przyprawowych, suszenia oraz przechowywania, standaryzacji i oceny jakości surowców zielarskich. W trakcie spotkania odbyły się także zajęcia terenowe z rozpoznawania roślin zielarskich w ogródku gospodarstwa agroturystycznego.

W spotkaniu uczestniczyła także pani Małgorzata Fortuńska, która prowadzi gospodarstwo rolne, z którego pozyskuje surowce do robienia herbatek ziołowych, mydełek i świec.

Warsztaty zielarskie zostały przeprowadzone w ramach projektu Towarzystwa Przyjaciół Ziemi Daleszyckie, dofinansowanego przez Lokalną Grupę Działania „Białe Ługi” ze środków Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich 2014 – 2020 w ramach Strategii Rozwoju Lokalnego kierowanego przez społeczność „Na działania promujące pasje mieszkańców”, nawiązującego do życia Daleszan po uzyskaniu praw miejskich w 1569 roku.
Koordynator : St. Golmento
W dniu 27.08.2020 roku w Gospodarstwie Agroturystycznym w Kaczynie przeprowadzono warsztaty kuchni średniowiecznej oraz spotkanie szkoleniowe na temat historii Daleszyc.

Podstawą wyżywienia ludzi średniowiecza były produkty ze zbóż: kasze i chleb. Rośliny strączkowe i warzywa były ważnym uzupełnieniem diety niższych warstw społecznych. Mięso drobiowe i wieprzowe obecne było na stołach warstw wyższych a na dworach rycerskich także dziczyznę. Średniowieczni uczeni uznawali trawienie za proces podobny gotowaniu. Przetwarzanie pokarmu w żołądku rozpatrywano jako kontynuację przygotowań dokonanych przez kucharza. Potrawy lekkostrawne należało jeść w pierwszej kolejności, po czym można było spożywać coraz cięższe dania.

Tak jak w średniowieczu również na pokazie gotowania uczestnicy przygotowywali potrawy, które należało sporządzać ze składników drobno krojonych, mielonych, zgniatanych i odcedzonych, by wszystkie składniki odpowiednio połączyć.

.Podczas warsztatów przygotowano do degustacji zupę pokrzywową oraz danie rycerskie : dziczyzna w sosie borowikowym.

W średniowieczu zwykle jadano dwa posiłki dziennie: obiad około południa i lżejszą kolację wieczorem. Z przyczyn praktycznych, śniadanie spożywali ludzie pracujący, tolerowane były one też w stosunku do dzieci, kobiet, osób starszych i chorych. Świeżość żywności przedłużano procesami chemicznymi – poprzez jej wędzenie, solenie, konserwacja za pomocą solanki, czy fermentację. W czasach niedostatku zbóż lub klęsk głodu, do zbóż dodawano tańsze, lecz również mniej atrakcyjne dodatki, takie, jak kasztany, suszone strąki, żołędzie, paproć i masy warzywne.
Gościem specjalnym warsztatów kucharskich była Pani Poseł na Sejm Agata Wojtyszek.

Tuz po warsztatach kucharskich i degustacji potraw wysłuchano wykłady na temat historii średniowiecznych Daleszyc.

Warsztaty kucharskie i wykłady zostały przeprowadzone w ramach projektu Towarzystwa Przyjaciół Ziemi Daleszyckie, dofinansowanego przez Lokalną Grupę Działania „Białe Ługi” ze środków Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich 2014 – 2020 w ramach Strategii Rozwoju Lokalnego kierowanego przez społeczność „Na działania promujące pasje mieszkańców”, nawiązującego do życia Daleszan po uzyskaniu praw miejskich w 1569 roku.
Koordynator projektu : St. Golmento
|
W dniu 22.08.2020 r. w Gospodarstwie Agroturystycznym w Kaczynie przeprowadzone zostały warsztaty pszczelarskie, podczas których zapoznano uczestników
z najważniejszymi informacjami o miodzie i pszczołach.

Początki bartnictwa na terenie Puszczy Świętokrzyskiej…..
W okresie wczesnego średniowiecza na terenie Puszczy Świętokrzyskiej w pobliżu pogańskich ośrodków kultowych, do których bez wątpienia należy zaliczyć Łysą Górę czy znajdujące się nieco bliżej Daleszyc pogańskie sanktuarium w Widełkach, zajmowano się bartnictwem, czyli pszczelarstwem leśnym. Pierwotnie barcie znajdowały się w dużej odległości od ludzkich siedzib. Wówczas bartnictwem zajmowały się osoby prowadzące łowiecki tryb życia. Z czasem zaczęli się nim trudnić także chłopi. Swoją nazwę bartnictwo wzięło od „barci”, czyli otworu wydrążonego w żywym drzewie w lesie dla umieszczenia w nim roju pszczół. W średniowiecznej Polsce bartnictwo stanowiło bardzo ważną część gospodarki. Największy jego rozkwit datuje się właśnie na wieki średnie, w wieku XIX zaś fach ten zanika, m.in. za sprawą intensywnego rozwoju rolnictwa, karczowania lasów oraz działań zaborców związanych z zakazem wstępu do lasów dla bartników. Bartnictwo uprawiano w celu pozyskania miodu, którego używano między innymi w celach obrzędowych. Po przejęciu przez Kościół terenów tzw. klucza kieleckiego miód i wosk stały się niezbędne do posługi duszpasterskiej Kościoła. Biskupi zezwalali na zakładanie barci pod warunkiem dostarczania daniny miodowej. Barcie zakładane były m.in. w takich wsiach, jak Suków, Zagórze, Krajno czy Mójcza.

Uczestnicy zwiedzili pasiekę i zapoznali się z praktycznymi aspektami dokarmiania pszczół. Zajęcia poprowadził Adam Wysocki wieloletni i doświadczony pszczelarz i właściciel gospodarstwa agroturystycznego.

Uwagami z doświadczeń przy zakładaniu pasieki podzielili się: Machocki Jan i Jerzy Kapela. uczestników jest zainteresowanych założeniem pasieki od podstaw.
Zawód bartnika (zwanego także bartodziejem) był dziedziczny. Bartnicy organizowali się w cechy, spisanych zostało także wiele praw regulujących ich pracę. Istniały tzw. „sądy bartne”, które rozstrzygały rozmaite spory pomiędzy bartodziejami. Przykładowo, za kradzież pszczół z cudzych barci groziło wygnanie z puszczy, a często nawet kara śmierci. Zawód bartnika wymagał dużej sprawności fizycznej, wytrwałości oraz dobrej znajomości zwyczajów pszczół. W średniowieczu dla ludności zamieszkującej tereny dzisiejszej Gminy Daleszyce bartnictwo stanowiło – obok rolnictwa – podstawowe źródło utrzymania. Sytuacja zmieniła się dopiero na przełomie XVI i XVII w., kiedy mieszkańcy tych ziem zaczęli poszukiwać dochodów z działalności pozarolniczej, przede wszystkim z górnictwa i hutnictwa.

Warsztaty zostały przeprowadzone w ramach projektu Towarzystwa Przyjaciół Ziemi Daleszyckie, dofinansowanego przez Lokalną Grupę Działania „Białe Ługi” ze środków Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich 2014 – 2020 w ramach Strategii Rozwoju Lokalnego kierowanego przez społeczność „Na działania promujące pasje mieszkańców”, nawiązującego do życia Daleszan po uzyskaniu praw miejskich w 1569 roku.
Koordynator projektu : St. Golmento
Strona 10 z 12

